- Adwokat dr Piotr Sobański LL.M.
Gute öffentliche Dienste als Teil der staatlichen Funktionserfüllung
Good offices as performing state functions
Zusammenfassung: Der Artikel befasst sich mit der Institution guter Dienste, die eines der Mittel zur friedlichen Beilegung von Streitigkeiten zwischen Staaten ist, sowie mit der völkerrechtlichen Grundlage für ihre Anwendung. Es werden auch Beispiele für die effektive Bereitstellung guter Dienstleistungen durch Staaten vorgestellt, die zur Beendigung von Streitigkeiten zwischen Konfliktländern geführt haben.
Schlüsselwörter: gute Dienste, Vermittlung, Funktionen des Staates, Streitbeilegung, NZ Charta
Summary: The paper discusses the institution of good offices. They are means for the pacific settlement of disputes. The paper focuses on the international legal basis for the use of good offices. There are also examples of successful good offices provided by states.
Keywords: good offices, mediation, state functions, settlement of disputes, UN Charter
Über den Autor:Piotr Sobański, PhD, Rechtsanwalt LL.M., Universität Zielona Góra, ORCID 0000-0001-8303-1125, E-Mail: piotr.sobanski@adwokatura.pl, p.sobanski@wpa.uz.zgora.pl
- Adwokat dr Piotr Sobański LL.M.
Dobre usługi jako wykonywanie funkcji państwa
Good offices as performing state functions
Summary: The paper discusses the institution of good offices. They are means for the pacific settlement of disputes. The paper focuses on the international legal basis for the use of good offices. There are also examples of successful good offices provided by states.
Keywords: good offices, mediation, state functions, settlement of disputes, UN Charter.
Streszczenie: W artykule została omówiona instytucja dobrych usług, które są jednym ze środków pokojowego załatwiania sporów między państwami, a także podstawy prawnomiędzynarodowe ich stosowania. Przedstawione zostały także przykłady skutecznego świadczenia dobrych usług przez państwa, które doprowadziły do zakończenia sporów między państwami pozostającymi w konflikcie.
Słowa kluczowe: dobre usługi, mediacja, funkcje państwa, rozwiązywanie sporów, Karta NZ.
O autorze: Adwokat dr Piotr Sobański LL.M., Uniwersytet Zielonogórski, ORCID 0000-0001-8303-1125, mail: piotr.sobanski@adwokatura.pl, p.sobanski@wpa.uz.zgora.pl
- Dawid Radziszewski
Spółki zagraniczne oraz polskie spółki z dominacją kapitału zagranicznego jako podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej
Foreign companies and Polish companies dominated by foreign capital as entities obliged to share public information
Streszczenie:Prawo dostępu do informacji publicznej jako prawo polityczne jest instrumentem kontroli społecznej. Kontrola ta w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej obejmuje jednak nie tylko organy władzy publicznej, ale także podmioty wykonujące zadania publiczne oraz dysponujące majątkiem publicznym. Do grona tych podmiotów można zaliczyć prywatne podmioty gospodarcze w formie spółek prawa handlowego.
Niniejszy artykuł mierzy się z zagadnieniem dotychczas nieeksplorowanym w literaturze, a jednocześnie mającym istotne znaczenie ekonomiczne i społeczne – czy spółki zagraniczne oraz spółki polskie z dominacją kapitału zagranicznego mogą mieć status podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej? W ocenie autora odpowiedź na to pytanie powinna być twierdząca, co znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, normach konstytucyjnych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych. Ostatecznie bowiem spółki zagraniczne i spółki polskie o dominacji kapitału zagranicznego, funkcjonując na polskim rynku, zobowiązane są do działania z poszanowaniem dla polskiego prawa, co obejmuje również obowiązek udostępnienia informacji publicznej, jeśli spełnione zostaną jego ustawowe przesłanki.
Słowa kluczowe:prawo dostępu do informacji publicznej, spółki zagraniczne, kapitał zagraniczny, zadania publiczne, majątek publiczny
Summary:The right to access public information as a political right is an instrument of public scrutiny. However, in the light of Article 61(1) of the Polish Constitution and Article 4 (1) (5) of the Act on Access to Public Information, this scrutiny covers not only public authorities, but also entities performing public tasks and administrating public assets. These entities include private economic entities in the form of commercial law companies.
This article addresses an issue that has not yet been explored in the literature, but which is of significant economic and social importance: can foreign companies and Polish companies with foreign capital dominance have the status of an entity obliged to disclose public information? In the author’s opinion, the answer to this question should be affirmative, which is justified by the provisions of the Act on Access to Public Information, constitutional norms and case law of the administrative courts. Ultimately, foreign companies and Polish companies with foreign capital dominance, operating on the Polish market, are obliged to act in compliance with Polish law, which also includes the obligation to share public information if the statutory conditions are met.
Keywords:the right to access public information, foreign companies, foreign capital, public tasks, public assets
O autorze:Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, e-mail: radziszewski.d.p@gmail.com
- Michał Służalec
Gwarancje praw dziecka w środowisku cyfrowym a potrzeba zwalczania cyfrowej przemoc wobec dzieci – zarys problemu
Safeguarding children’s rights in the digital environment and the need to combat digital violence against children – an overview
Streszczenie: Każde dziecko ma zagwarantowane prawa i równocześnie wymaga szczególnej troski ze strony rodziny. Poza rodziną na władzy publicznej ciąży obowiązek stworzenia bezpiecznego środowiska, w tym środowiska cyfrowego. Prawa dziecka obowiązują także w cyberśrodowisku. Celem artykułu była ocena wybranych gwarancji praw dziecka w środowisku cyfrowym ze szczególnym uwzględnieniem tych, które posiadają właściwości szerszej dostępności do różnych zagrożeń, w tym seksualnej przemocy cyfrowej. Ustalono, że specyfika środowiska cyfrowego wymaga wspólnych działań różnych reprezentantów władzy publicznej oraz w różnych przestrzeniach, aby zapewnić bezpieczeństwo dzieci w środowisku cyfrowym.
Słowa kluczowe: środowisko cyfrowe; prawa dziecka; prewencja przestępczości seksualnej
Summary: Every child has guaranteed rights and simultaneously requires special care from their family. Beyond the family, public authorities are responsible for creating a safe environment, including the digital environment. Children’s rights also apply in the cyber environment. The aim of this article was to assess selected guarantees of children’s rights in the digital environment, with particular emphasis on those that facilitate broader access to various threats, including digital sexual violence. It was determined that the specific nature of the digital environment requires joint action by various public authorities and in various spaces to ensure children’s safety in the digital environment.
Keywords: digital environment; children’s rights; sexual crime prevention
O autorze: Michał Służalec, adwokat, doktor nauk prawnych, Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, ORCID: https://orcid.org/0000-0002-2468-2734, e-mail: m.sluzalec@ujd.edu.pl.
V. Klaudia Kijańska
Zasada społeczeństwa obywatelskiego w cyberprzestrzeni jako nowe narzędzie demokratycznego państwa prawa
The principle of civil society in cyberspace as a new tool of the democratic rule of law
Streszczenie: Praca obejmuje analizę i ocenę znaczenia zasady społeczeństwa obywatelskiego w kontekście cyberprzestrzeni. Analiza obejmuje rozważania względem aktualności i stosowalności zasady społeczeństwa obywatelskiego w ujęciu globalnym, a nie państwowym. Rozważania pozwoliły na ustalenie, że klasyczne ujęcie zasady zrównoważonego rozwoju pozostaje związane z poczuciem tożsamości państwowej. Nie wykluczono jednak możliwości realizacji działań społecznych w perspektywie globalnej, jednak otwarte pozostaje czy w dalszym ciągu będzie to forma realizacji zasady społeczeństwa obywatelskiego czy też nowy, cyfrowy paradygmat globalnej partycypacji ludzkiej.
Słowa kluczowe: cyberprzestrzeń; zasada społeczeństwa obywatelskiego; zasada pomocniczości
Summary: This work analyzes and assesses the significance of the principle of civil society in the context of cyberspace. The analysis considers the relevance and applicability of the principle of civil society from a global, rather than state-specific perspective. These considerations lead to the conclusion that the classic approach to the principle of sustainable development remains linked to a sense of state identity. The possibility of implementing social action from a global perspective has not been ruled out, but whether this will continue to be a form of implementing the principle of civil society or a new, digital paradigm of global human participation remains open.
Keywords: cyberspace; principle of civil society; principle of subsidiarity
O autorce: dr. nauk prawnych, adwokat, Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, ORCiD: 0000-0002-4478-2978, mail: k.kijanska@ujd.edu.pl
VI. Jakub Zyśk
Kierunki doskonalenia polskiej fundacji rodzinnej w świetle doświadczeń państw niemieckojęzycznych. Wnioski de lege ferenda
Streszczenie: Celem artykułu jest wskazanie kierunków doskonalenia polskiej fundacji rodzinnej po trzech latach obowiązywania regulacji oraz sformułowanie wniosków de lege ferenda w oparciu o doświadczenia państw niemieckojęzycznych. Autor stawia pytanie, jakie luki w ustawie o fundacji rodzinnej identyfikują doktryna i praktyka oraz w jaki sposób można je usunąć, sięgając do modeli austriackiej Privatstiftung oraz fundacji liechtensteińskiej. Praca posługuje się metodą prawnoporównawczą oraz procedurą ewaluacyjną, nawiązującą do ustawowego obowiązku przeglądu regulacji. Analizie poddano trzy krytykowane obszary: wykorzystywanie fundacji do agresywnej optymalizacji podatkowej, niespójny katalog dozwolonej działalności inwestycyjnej oraz niedostateczną ochronę wierzycieli fundatora. Zestawienie modeli prowadzi do wniosku, że nadmierne i niestabilne obciążenia fiskalne — czego dowodzi przykład Austrii — skutkują odpływem kapitału, a nie wzrostem wpływów budżetowych. Autor postuluje zastąpienie mechanizmów sankcyjnych stabilną stawką zryczałtowaną wzorowaną na rozwiązaniach liechtensteińskich, redefinicję zasad prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o zasadę alternatywy rozłącznej oraz recepcję austriackiej koncepcji odpowiedzialności przebijającej (Durchgriffshaftung) jako instrumentu ochrony wierzycieli.
Słowa kluczowe:fundacja rodzinna, planowanie sukcesji, prawo prywatne porównawcze, Privatstiftung, wnioski de lege ferenda
Summary:The aim of the article is to identify directions for improving the Polish family foundation after three years of its operation and to formulate de lege ferenda proposals based on the experience of German-speaking jurisdictions. The author asks which gaps in the Family Foundation Act are identified by legal scholarship and practice, and how they can be remedied by drawing on the models of the Austrian Privatstiftung and the Liechtenstein foundation. The study employs the comparative legal method and an evaluative approach linked to the statutory obligation to review the regulation. Three criticised areas are examined: the use of the foundation for aggressive tax optimisation, the incoherent catalogue of permitted investment activity, and the insufficient protection of the founder’s creditors. The comparison leads to the conclusion that excessive and unstable fiscal burdens — as the Austrian case demonstrates — result in capital flight rather than higher budget revenue. The author postulates replacing punitive mechanisms with a stable flat-rate tax modelled on Liechtenstein solutions, redefining the rules on economic activity through a mutually exclusive alternative, and adopting the Austrian doctrine of piercing liability (Durchgriffshaftung) as an instrument of creditor protection.
Keywords:family foundation, succession planning, comparative private law, Privatstiftung, de lege ferenda proposals
O autorze: Jakub Zyśk – student III roku prawa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, którego zainteresowania naukowe i zawodowe koncentrują się wokół prawa handlowego, transakcji M&A oraz planowania sukcesyjnego, mail: jzysk25@gmail.com
